“Görünmez Kaloriler”: Yemek Hazırlarken Aldığımız Kilo
“Ben aslında çok yemiyorum ama yine de kilo alıyorum.”
Bu cümleyi duymadığım danışan neredeyse yok. Çoğu zaman sorun ana öğünlerde değil, fark edilmeden yenen küçük lokmalarda gizlidir.
Yemek yaparken tadına bakmak, çocuğun tabağında kalan son kaşığı yemek ya da salataya ölçüsüz dökülen zeytinyağı… Bunlar masum gibi görünür ama gün sonunda kalori hesabını sessizce bozar.
İşte bu nedenle kilo alımının görünmez aktörlerinden söz etmek gerekiyor: Görünmez kaloriler.
Görünmez Kalori Nedir?
Görünmez kaloriler, kişinin “yemek yedim” olarak kaydetmediği ama vücuda giren enerjidir. Çoğu zaman bu kaloriler:
Hızlıca tüketilir
Ayakta yenir
“Bir şey değil” diye geçiştirilir
Ancak gün sonunda bu küçük lokmalar, günlük kalori alımını fark ettirmeden %15–20 oranında artırabilir.
Mutfakta En Sık Yapılan Gizli Kalori Hataları
1. Yemek Yaparken Sürekli Tadına Bakmak
Yemeğin tuzu yerinde mi, kıvamı olmuş mu derken kaşık kaşık tadına bakmak çok yaygındır. Özellikle çorba, pilav, soslu yemekler bu açıdan risklidir.
Sorun tek sefer değil, tekrar eden tadımlardır.
Çözüm:
Tadına tek kaşıkla bakın
Aynı kaşığı tekrar tekrar kullanmayın
“Bir kaşık” sınırını net koyun
2. “İsraf Olmasın” Diye Yenilen Son Lokmalar
Çocuğun ya da eşin tabağında kalan birkaç lokma çoğu zaman çöpe gitmesin diye yenir. Ancak bu alışkanlık günlük rutine dönüştüğünde ciddi bir kalori yükü oluşturur.
Üstelik bu lokmalar genellikle doygunluk sonrası alınır.
Çözüm:
Porsiyonları baştan küçük ayarlayın
Artanları saklayın, mutlaka siz bitirmek zorunda değilsiniz
3. Salatada Kontrolsüz Zeytinyağı Kullanımı
Zeytinyağı sağlıklıdır ama kalorisiz değildir.
Bir yemek kaşığı zeytinyağı yaklaşık 120 kaloridir. Salataya göz kararı dökülen yağ, fark edilmeden ana öğün kadar enerji ekleyebilir.
Çözüm:
Yağı kaşıkla ölçün
“Bol olsun” refleksinden vazgeçin
Limon, sirke ve baharatla lezzeti artırın
4. Ayakta ve Farkında Olmadan Yeme
Mutfakta ayakta yenilen birkaç lokma beyin tarafından “öğün” olarak algılanmaz. Bu da tokluk sinyallerinin devreye girmemesine neden olur.
Çözüm:
Yediğiniz her şeyi oturarak yiyin
“Bu da bir öğün” bilinci oluşturun
Neden Bu Kadar Etkili?
Görünmez kalorilerin en büyük sorunu şudur: Kayda girmemeleri.
Kişi kendini hâlâ “az yiyen biri” olarak tanımlar ama vücut aldığı toplam enerjiye göre yanıt verir. Metabolizma, niyeti değil gerçeği dikkate alır.
Küçük Değişiklikler, Büyük Farklar
Tadım sayısını azaltmak
Yağı ölçülü kullanmak
Ayakta yeme alışkanlığını bırakmak
“İsraf” kavramını tabağa değil, alışkanlıklara uygulamak
Bu küçük farkındalıklar, diyet yapmadan günlük enerji dengesini ciddi biçimde iyileştirebilir.
Metabolizmanın Sessiz Hesabı
Vücut matematik yapar. Küçük görünen ama sık tekrar eden lokmalar bu hesabı bozar.
Kilo yönetimi bazen ne yediğimizden çok, fark etmeden yediklerimizi fark etmekle başlar.
Beslenme, bu açıdan bakıldığında yalnızca tabakta olanı değil; mutfakta yaşananları da kapsar.